Barcin - atrakcje turystyczne

Obszary i obiekty turystyczne

GÓRA ŚW. WOJCIECHA
Góra św. Wojciecha, znajdująca się w centrum państwa piastowskiego, jest ściśle związane z początkami Barcina jako miejscowości, rozwojem chrześcijaństwa, kościoła katolickiego i kultem św. Wojciecha w regionie. Wzgórze częściowo ukształtowane przez naturę, a częściowo wysiłkiem rąk ludzkich, pozwala obserwować panoramę gminy i doliny Noteci.

Legendarna historia Barcina sięga 997 roku i związana jest z pobytem biskupa Wojciecha, przekazywaniem okupu i transportem relikwii męczennika. Przepiękna legenda głosi,
że w 997 roku w drodze z Gniezna do Gdańska w trakcie wyprawy misyjnej do Prus orszak biskupa wypoczywał po trudach podróży przy pagórku na prawym brzegu Noteci w rejonie dzisiejszego Barcina. W drodze powrotnej konie ciągnące wóz ze zwłokami świętego poznawszy górę, na której święty uprzednio odpoczywał, odmówiły dalszej jazdy.
Ruszyły dopiero wtedy, gdy w tym miejscu postawiono krzyż. Inna z legend mówi, że gdy po męczeńskiej śmierci biskupa Wojciecha książę Bolesław Chrobry ogłosił zbiórkę srebra
dla wykupienia zwłok męczennika od Prusów, którzy zażądali tyle kruszcu, ile ważył sam misjonarz, akt wykupu – czyli ważenie i wymiana – miał się odbywać na tym wzgórzu. 

Znaczenie Góry św. Wojciecha dla społeczności lokalnej jest ogromne. Po rozbiórce zniszczonego kościoła ustawiono na niej krzyż. Do połowy XVIII wieku chowano zmarłych. W 1933 roku z inicjatywy księdza proboszcza mieszkańcy ufundowali figurę Najświętszego Serca Pana Jezusa, wybudowali schody i ozdobne balustrady. Pomnik będący wotum dziękczynnym za odzyskanie niepodległości został zniszczony w 1939 roku. Po II Wojnie Światowej ponownie ustawiono krzyż.

Obecny metalowy krzyż jest na wzgórzu od 1989 roku. Odbudowaną górę oddano społeczności i poświęcono 14 czerwca 1990 roku w Uroczystość Bożego Ciała.
15 lutego 2010 roku pod patronatem Burmistrza Barcina Michała Pęziaka powstał komitet odbudowy pomnika. Komitet zorganizował zbiórkę publiczną, zlecił przeprowadzenie badań geologicznych, opracował dokumentację techniczną i zamówił model figury. Gmina Barcin sfinansowała budowę postumentu, wykonanie formy odlewniczej i odlew pomnika. 27 września 2012 roku zakończono odnowę Góry św. Wojciecha w Barcinie i odsłonięto odbudowaną Figurę Najświętszego Serca Pana Jezusa, którą poświęcił Prymas Polski
abp. Józef Kowalczyk.

KOŚCIÓŁ PW. ŚW. JAKUBA WIĘKSZEGO W BARCINIE
Kościół powstał na przełomie XIX i XX wieku. Świątynię zaprojektował Heliodor Matejko
z Poznania. Budowa trwała trzy lata i została zakończona w 1901 roku. Jerzy Krzyś i Czesław Cieślak w książce „Szkice z przeszłości Barcina” (wydanie II, 2009 r.) tak napisali: „Barciński kościół parafialny został zbudowany solidnie z czerwonej cegły, w stylu neoromańskim z elementami gotyku. Wznosi się na planie krzyża łacińskiego, którego boczne ramiona stanowią płytkie kaplice (nawy) i zakrystie. Od wschodu posiada półkolistą apsydę, zamykającą prezbiterium z głównym ołtarzem. Jest on trzynawowy, orientowany, z wtopioną w korpus budowli wysoką na ok. 50 metrów wieżą, która dominuje w panoramie starej części miasta. Na skrzyżowaniu wysokich dwuspadowych dachów wznosi się strzelista wieżyczka sygnaturki. Świątynia została wzniesiona z wielką starannością i przyozdobiona z całym pietyzmem wieloma detalami architektonicznymi. Uwagę zwraca łukowate ozdobne profilowane obramowanie portalu (głównych drzwi) z układem 6 półkolumn i oryginalne tzw. „żabki” na ich kapitelach.”

TRAKT SPACEROWY NAD NOTECIĄ
Projekt „Budowa traktu spacerowego nad Notecią” o całkowitej wartości 1.030.581,06 zł uzyskał dofinansowanie w wysokości 597.423,63 zł z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Działanie 6.2. Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych, Oś priorytetowa 6. Wsparcie rozwoju turystyki w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Przedsięwzięcie realizowane było od 01.04.2010 r. do 31.12.2012 r. Inwestycja obejmowała prace przygotowawcze (studium wykonalności, dokumentacja techniczna, aktualizacja kosztorysu), roboty budowlane (budowa traktu spacerowego, zamówienie i montaż figur), nadzór inwestorski i promocję projektu (tablice informacyjna i pamiątkowa, materiały reklamowe). Celem projektu było podniesienie poziomu życia i atrakcyjności turystycznej oraz pełniejsze wykorzystanie walorów kulturowy i przyrodniczych barcińskiej starówki. Zakres prac obejmował budowę głównego ciągu spacerowego o szerokości od 2 m do 4 m z kostki betonowej i granitowej, montaż elementów małej architektury (ławki, kosze na śmieci, barierki) i ozdobnych lamp, utwardzenie terenu za kościołem pw. św. Jakuba Większego z 55 miejscami postojowymi, posadzenie drzew liściastych, bylin i traw ozdobnych oraz ustawienie czterech tablic informacyjnych. Mieszkańcy i turyści zyskali nowy obiekt rekreacyjno-turystyczny o łącznej powierzchni 3450 m2 malowniczo wpisany w zrewitalizowaną barcińską starówkę i dolinę Noteci.

Ciekawym elementem traktu spacerowego nad Notecią są rzeźby figuralne. Poszukując tematu cyklu rzeźbiarskiego Agnieszka Świerzowicz-Maślaniec z Krakowa za element wiążący figury z otoczeniem uznała rzekę Noteć i w opisie projektu napisała: „Woda, ze swoją życiodajną siłą, mająca w sobie równocześnie potężną moc to życie odebrać, ma w sobie bogatą symbolikę. Cykl czterech rzeźb to próba ukazania różnych sytuacji mogących zaistnieć nad wodą. Są to cztery różne relacje człowieka i rzeki, jej ruchliwego, zmiennego odbicia.” Wykonane z brązu rzeźby artystka zatytułowała „Kapiąca się”, „Kroczący po wodzie”, „Para z łódką” i „Skok do wody”.

STANICA ŻEGLARSKA NEPTUN W BARCINIE
Projekt „Budowa i przebudowa stanicy żeglarskiej Neptun w Barcinie” o wartości 1.573.332,61 zł uzyskał 895.336,41 zł dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007 – 2013, Oś priorytetowa 6 – Wsparcie rozwoju turystyki, Działanie 6.2. – Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych. Realizowany był od 01.09.2011 r. do 31.12.2012 r. Inwestycja obejmowała prace przygotowawcze (studium wykonalności, dokumentacja techniczna), roboty budowlane (przebudowa budynku istniejącego, budowa hangaru, zagospodarowanie terenu z przyłączem wody i oświetleniem, rozbudowa systemu bezprzewodowego Internetu hot-spot), zakup wyposażenia, nadzór inwestorski i promocję projektu. W wyniku jej realizacji wybudowany został jeden, a przebudowany drugi obiekt z zakresu turystyki i rekreacji, zakupiono m.in. kajaki turystyczne, rowery wodne, łodzie wiosłowe, meble i sprzęt multimedialny (laptop, rzutnik, ekran i telewizor LCD). Łączna powierzchnia budynków infrastruktury przeznaczonej dla celów turystycznych i rekreacyjnych dostosowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych wyniosła 466,82 m2.

KONSTRUKCJA W PROCESIE VII
Od 18 czerwca do 2 lipca 2000 roku w Województwie Kujawsko-Pomorskim trwała Konstrukcja w Procesie VII pt. „Ta ziemia jest kwiatem” (This earth is a flower). Organizatorami przedsięwzięcia artystycznego były Okręgowe Muzeum im. Leona Wyczółkowskiego z Bydgoszczy, Międzynarodowe Muzeum Artystów z Łodzi i Klub “MÓZG”. Do Barcin przyjechał Randy Jewart z Pitsburga. Amerykański artysta stworzył monumentalną rzeźbę z brył wapiennych. Główną część rzeźby stanowią trzy głazy obudowane ogromną ilością mniejszych odłamków skalnych przymocowanych betonem.

ZESPÓŁ PARKOWO-PAŁACOWY W KROTOSZYNIE
Zachowany do dzisiaj pałac w Krotoszynie stoi na starym zrębie barokowym z drugiej połowy XVII wieku. Jest to budynek murowany, dwukondygnacyjny, otynkowany, elewacją frontową zwrócony na wschód. Krotoszyn swój największy rozkwit przeżywał, gdy jego właścicielem była rodzina Brzeskich. W 1870 roku Brzescy zlecili Antoniemu Denizotowi zaprojektowanie i wykonanie parku. Jego obszar otoczony był zachowanym do dzisiaj murowanym parkanem. Z pierwotnej zabudowy pozostał dwór i układ dawnego folwarku. W centralnej części parku pozostała aleja grabowa prowadząca z północy na południe. Najstarsze drzewa mają ponad 150 lat.

ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWY W MŁODOCINIE
Obiekt od 2008 roku stanowiący własność prywatną jest zlokalizowany 6 km na zachód od Barcina przy drodze nr 251 Inowrocław – Żnin. Dwór zdobiony jest od frontu portykiem kolumnowym dźwigającym balkon. Otoczony jest parkiem o powierzchni 1,2 ha składającym się głównie z wiązów szypułkowych, klonów pospolitych, jesionów wyniosłych, lip drobnolistnych, robinii akacjowych. W historii miejscowości dużą rolę odegrała rodzina Malczewskich, w szczególności Tytus Skarbek Malczewski, który nabył majątek w Młodocinie w 1871 roku. Pałacyk w Młodocinie można uznać za element dominujący w strukturze miejscowości. Ukształtowanie terenu, na którym znajduje się ten zabytkowy obiekt ma zmienną konfigurację, całość z lekkim spadkiem od strony pałacu, który usytuowany jest na lekkim wzniesieniu. Park przy pałacu został założony na początku XIX wieku i miał charakter krajobrazowy z dominującymi drzewami liściastymi. Jest to park ze starodrzewem, wśród którego występują lipy, jesiony i akacje oraz trzy pomniki przyrody dwie lipy drobnolistne (obwód w pierśnicy 310 i 550 cm) i dąb szypułkowy (330 cm). Budynek pałacu o powierzchni użytkowej 460 m2 został wzniesiony w stylu eklektycznym i stanowił obiekt mieszkalny w zespole folwarcznym. Zbudowany w technologii tradycyjnej, 2-kondygnacyjny z poddaszem, podpiwniczony. Budynek założony na rzucie zbliżonym do kwadratu ze ściętym narożnikiem, z wejściem głównym poprzedzonym kolumnowym portykiem i schodami ujętymi w murki. Sąsiedztwo stanowią pozostałości gospodarstwa rolnego, wchodzącego w skład folwarku przy zespole pałacowo-parkowym i pola uprawne.

 MIEJSCA PAMIĘCI NARODOWEJ W GMINIE BARCIN
1. Zbiorowa Mogiła Pomordowanych Polaków w latach 1939-1945 na cmentarzu parafialnym w Barcinie.
2. Pomnik ku czci poległych Powstańców Wielkopolskich i pomordowanych w okresie okupacji mieszkańców Mamlicza.
3. Tablica Pamięci Narodowej na budynku Szkoły Podstawowej nr 1 w Barcinie ku czci Franciszka Rzepki z Barcina, Jana Markiewicza z Pturka i Franciszka Nowakowskiego ze Słaboszewka rozstrzelanych 20.09.1939 r.
4. Tablica pamiątkowa na budynku mieszkalnym przy ulicy 4.Stycznia w Barcinie, w którym powstańcy przygotowywali miejscowe plany Powstania Wielkopolskiego i skąd 04.01.1919 r. wyruszyli do walki.
5. Pomniki powstańca wielkopolskiego Feliksa Wiśniewskiego i Franciszka Rzepki na cmentarzu parafialnym w Barcinie.
6. Pomnik poświęcony mieszańcom Barcina i okolic uczestniczącym i poległym w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919 odsłonięty 11 listopada 2014 roku w dniu Narodowego Święta Niepodległości na barcińskiej starówce. Pomnik w kształcie figury orła z tablicą pamiątkową z brązu na żelbetonowym cokole obłożonym płytami granitowymi w kolorze grafitowym powstał z inicjatywy Koła Barcin Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. Jego wykonanie i montaż sfinansowano z budżetu gminy Barcin. Autorami rzeźby są Agnieszka Świerzowicz-Maślaniec i Marek Maślaniec z Krakowa. Pamiątkową tablicę wykonał Zbigniew Dolski z Godaw.

CMENTARZ ŻYDOWSKI W BARCINIE
Gmina Barcin była miejscem, w którym żyli przedstawiciele wyznań: rzymsko-katolickiego, mojżeszowego i ewangelickiego. Przypominają o tym okolice ulicy Żnińskiej (dawniej Cmentarna) i Podgórnej w Barcinie. Przy ul. Podgórnej znajduje się nieczynny cmentarz żydowski z tablicą upamiętniającą społeczność żydowską miasta, z którego rozciąga się widok na Barcin i dolinę Noteci. Stojąc na kirkucie na odcinku kilkuset metrów widzimy trzy cmentarze trzech różnych kultur.

SZLAKI ROWEROWE
Przez Gminę Barcin przebiegają trzy szlaki rowerowe. Zostały one wytyczone przez Stowarzyszenie Ekologiczne w Barcinie, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze
w Żninie i Kujawsko-Pałucki Związek Miast i Gmin w Inowrocławiu.

Turystyczny szlak rowerowy z Barcina do Gołąbek o długości 35 km powstał latem
1999 roku z inicjatywy Stowarzyszenia Ekologicznego. Szlak wytyczony przez ekologów rozpoczyna się przy byłej stacji PKP w Barcinie i przebiega przez Wolice, Wójcin, Wiktorowo, Ostrówce, Chomiążę Szlachecką, Gąsawkę, Bełki do miejscowości Gołąbki. Droga prowadzi przez teren Powiatu Żnińskiego, lasy Nadleśnictwa Gołąbki, wzdłuż Foluskiej Strugi i Gąsawki oraz w pobliżu dziesięciu jezior. Przez Gminę Barcin przebiega
5 kilometrów trasy.

Szlak rowerowy Pałuckie krajobrazy nr BY 70032 wytyczony został w 2002 roku przez zespół znakarzy PTTK Żnin, Jerzego i Piotra Szocińskich. Trasa szlaku przebiega następująco: Żnin-Podgórzyn-Wenecja-Mościszewo-Pniewy-Ostrówce-Annowo-Wiktrowo-Wojcin-Szczepanowo-Wolice-Barcin-Julianowo-Lubostroń-Oporowo-Łabiszyn-Zielonowo-Chomętowo-Wawrzynki-Redczyce-Dobrylewo-Wilczkowo-Żnin. Przez Gminę Barcin przebiega 12 kilometrów ścieżki, która pozwala zwiedzić miasto i okolicę.

W 2009 roku Kujawsko-Pałucki Związek Miast i Gmin, którego członkiem jest Gmina Barcin, wyznaczył dziewięć tras rowerowych po terenie objętym działaniem stowarzyszenia. Jednym z głównych zadań KPZMiG jest tworzenie lepszych warunków dla rozwoju turystyki. Przez Gminę Barcin przebiega gwiaździsta trasa o walorach krajobrazowych, która prowadzi od Barcina przez Wolice, Wójcin, Kierzkowo, Młodocin, Pturek i Knieję z powrotem do miasta. Przez Gminę Barcin przebiega 13 km trasy, która pozwala poznać i zwiedzić jej pałucką część.

ŚCIEŻKA ROWEROWA Z KROTOSZYNA DO PIECHCINA
Ścieżka rowerowa o długości 6 km, powstała w 2012 roku, dwukierunkowa i oznakowana. Przebiega przez miejscowości Krotoszyn, Wapienno i Sadłogoszcz, wykorzystując naturalne walory przyrodnicze i kulturowe miejsca.

Ścieżka malowniczo przecina kompleks leśny Nadleśnictwa Gołąbki i pola
z charakterystycznymi pałuckimi uprawami rolniczymi. Pozwala na obserwację hałdy wapiennej z daleka przypominającej wulkan i przebiega w pobliżu kamieniołomów, których eksploatację rozpoczęto w XIX wieku.

Obiekt usytuowany jest na Szlaku Piastowskim, związanym z tworzeniem się państwowości polskiej oraz Kujawskim Białym Zagłębiu – regionie przemysłu wapienniczo-cementowego. Obiekt powstał w historycznym miejscu, które zachęca do wypoczynku i poznania bogatych tradycji zagłębia cementowo-wapienniczego, tradycyjnej barbórki i białego górnictwa.

Ścieżka rozpoczyna się w Krotoszynie, którego udokumentowane dzieje sięgają 1361 roku i są związane z rodami Krotoskich i Brzeskich. Dzięki Krotoskim nadano prawa miejskie pobliskiemu Barcinowi. Po Brzeskich pozostał dwór i park wpisane do rejestru zabytków województwa. W Sadłogoszczy znajdują się tereny Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, kilka obiektów ujętych w ewidencji zabytków, nieczynny cmentarz poewangelicki oraz 2,5-tonowy głaz znakujący przebieg 18 południka.

Źródło, zdjęcia: materiały gminy
Metropolia Bydgoszcz
Metropolia Bydgoszcz

Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz. Zapraszamy do współpracy.