Kcynia - atrakcje turystyczne

Turystyka i rekreacja 

Piękne położenie Kcyni - jej okolice, walory przyrodnicze oraz naturalny krajobraz sprzyjają uprawianiu turystyki.

Turystykę pieszą, rowerową, kajakową oraz wyjazdową górską promuje Koło Turystów Górskich im. Klimka Bachledy przy Zakładzie Poprawczyn w Kcyni. Urokliwym miejscem jest teren Stajni PANCHO w Laskownicy, gdzie zaobserwować można nie tylko dziką przyrodę, ale i spędzić mile czas podziwiając elementy woltyżu kozackiego w wykonaniu Jakuba Ciemnoczołowskiego. Ciekawie prezentuje się przepust wodny na rzece Noteć zlokalizowany na terenie dawnej osady Ositka. 

To co znane i nieznane ujęte jest w tzw. „Ekomuzeum”, które jest siecią rozproszonych w terenie obiektów, tworzących żywą kolekcję obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców. Taką atrakcją w Gminie Kcynia jest Gospodarstwo Pasieczne Tomasza Stanka w Studzienkach (wyrób miodu oraz produktów z wosku, pokazy sprzętu pszczelarskiego, mały skansen pszczelarski) oraz Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kcyni otoczony parkiem, z sąsiadującym placem zabaw i skateparkiem, stanowiącym doskonałe miejsce popołudniowego wypoczynku. 


Zabytki i obiekty

Zarówno samo miasto, jak i cała gmina, poszczycić mogą się bogatym katalogiem zabytków i pomników historii. W wielu miejscowościach znajdują się cenne obiekty.
Każda, nawet najmniejsza, ma w sobie coś atrakcyjnego - bogatą historię bądź niezwykłą opowieść. 

 KCYNIA
KOŚCIÓŁ PW. WNIEBOWZIĘCIA NMP
Jego osobliwością jest umieszczony w polu środkowym ołtarza głównego krucyfiks późnogotycki z I połowy XVI w. Do kościoła przylega Kalwaria z malowniczą polichromią stacji drogi krzyżowej wykonaną w stylu klasycystycznym na początku
XIX w. Budowla uważana jest za unikalną w skali europejskiej wśród innych zabytków sakralnych tego typu.

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z Cudownym Panem Jezusem Kcyńskim oraz unikalnym
w skali europejskiej zabytkiem sakralnym, jakim jest Kalwaria, już z daleka prezentuje swoje oblicze podróżującym. Budynek został wzniesiony w stylu barokowo-klasycystycznym
w końcu XVIII w. 

Świątynia urzeka pięknem, harmonią wnętrza, neobarokowym malarstwem, freskami wykonanymi w tynkach techniką sgraffito. Wewnątrz znajduje się pochodzący z XV w. cudowny wizerunek Ukrzyżowanego Pana Jezusa. Na zewnątrz kościół zdobi fasada z dwoma wieżami, z których codziennie o godz. 12.05 rozbrzmiewa na cztery strony świata hejnał Kcyni.

Więcej: www.kcynia.pl/219-zabytki-i-obiekty-w-gminie-kcynia.html

DWOREK CZYLI TZW. WÓJTOSTWO
Obiekt zbudowany w pierwszej połowie XIX w. w stylu klasycystycznym, obecnie jest siedzibą Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki im. Klary Prillowej (połączonych instytucji: Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury im. Klary Prillowej oraz Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej). Dworek „tętni” ciągle żywą i autentyczną sztuką pałucką. Podziwiać tu można efekty pracy twórców ludowych.

Wśród eksponatów, które można tam obejrzeć są: prace twórców ludowych, regionalny strój pałucki oraz kopia najstarszego zapisu polskiej pieśni religijnej „Bogurodzicy”. To tutaj zakupić również można kcyńskie numizmaty lokalne.

Dworek okala park miejski, który jest miejscem wypoczynku i popołudniowych spacerów. Dzięki przeprowadzonej rewitalizacji na cele rekreacyjno-sportowe, wybudowaniu placu zabaw oraz skateparku miejsce to stało się bardzo atrakcyjnie. Pomiędzy parkowymi alejkami zlokalizowano plenerowe rzeźby. Z roku na rok ich przybywa dzięki cyklicznemu wydarzeniu, jakim są plenery rzeźbiarskie.

ZAKŁAD POPRAWCZY
W panoramie miasta wyróżniają się dwie budowle na szczycie wzniesienia. Jedną z nich jest dawne katolickie seminarium nauczycielskie, które obecnie jest siedzibą Zakładu Poprawczego.

Seminarium budowano w latach 1860-1865. Kształcono tutaj do zawodu nauczyciela, a nauka była realizowana w oparciu o metodę „szkoły twórczej”. 1 grudnia 1938 r. w budynku tym zaczął funkcjonować zakład prowadzący działalność resocjalizacyjną.

GMINA KCYNIA
PAŁAC W CHWALISZEWIE
Pałac w Chwaliszewie, należący niegdyś do rodziny Szulczewskich, został wzniesiony
w drugiej połowie XIX w. w stylu klasycystycznym. W końcu XIX wieku wzniesiono
tu dwór, który w 1912 roku przebudowano, dzięki czemu uzyskał bardziej reprezentacyjny, okazały wygląd.

Dobra chwaliszewskie w rękach rodu Szulczewskich przetrwały aż do 1939 roku.
Ostatnim dziedzicem tego majątku był Michał Szulczewski – uczestnik powstania wielkopolskiego, a jednocześnie poseł na Sejm, rozstrzelany przez Niemców w 1939 roku.
W 1945 roku posiadłość stała się własnością Skarbu Państwa Polskiego, zaś użytkownikiem Państwowe Gospodarstwo Rolne. Obecnie jest własnością Wyższej Szkoły Pedagogiki
i Administracji im. Mieszka I w Poznaniu.

Zachowane alejki parkowe, czynne źródło, które przez wiele lat zaopatrywało mieszkańców pałacu w świeżą i zdrową wodę, ciekawe usytuowanie parku, a przede wszystkim cenny starodrzew potęgujący przyrodniczą wartość tego zielonego bogactwa wpłynęły na to, że opisywany park przypałacowy znalazł się w spisie zabytkowych parków w Polsce. 

GROCHOLIN
Wieś Grocholin leży w północno-zachodniej części Pałuk, na Pojezierzu Gnieźnieńskim, w dorzeczu Strugi Smoguleckiej zwanej także Kcynką. Tu właśnie znajduje się zabytkowy zespół dworski, w skład którego wchodzi późnorenesansowy dwór obronny zwany „zamkiem” lub „kamienicą” oraz klasycystyczny dwór otoczony rozległym parkiem krajobrazowym, wpisanym w poczet polskich parków zabytkowych.

Renesansowy dwór obronny zwany „zamkiem” został wybudowany w Grocholinie na przełomie XVI i XVII wieku przez Wojciecha Baranowskiego i jest uważany za rzadki przykład budownictwa obronno-mieszkalnego w Polsce północnej. Zachowanie większości cech stylowych ułatwiło zamkowi fakt wybudowania obok drugiego, nowego dworu,
do którego przeniosło się życie dworskie. Odtąd zamek przeszedł na plan drugi, pełniąc funkcję zbrojowni i muzeum dworskiej kolekcji militariów. Swoje piękno architektoniczne zawdzięczał wąskim, neogotyckim szczytom, manierystycznemu portalowo odbiegającymi formą od charakteru całej budowli oraz późnogotyckiej baszcie akcentowanej szczytową chorągiewką z monogramem właścicieli G. T.
W I połowie XIX wieku wybudowany został nowy, piętrowy dwór późno-klasycystyczny, którego elewację frontową zdobił gzyms opaskowy oraz płytkie ryzality z wejściem.
Do dworskiej rezydencji prowadziła aleja dojazdowa łącząca jednym podjazdem zamek, pałac oraz nieistniejący obecnie kościół wybudowany w 1517 roku. W otoczeniu dworku,
w I połowie XIX wieku założono klasycystyczny park krajobrazowy o powierzchni około
10 ha, którego głównym akcentem przestrzennym był i jest zespół trzech stawów utworzonych przez spiętrzenie Strugi Smoguleckiej.

ROZPĘTEK
Majątek zlokalizowany na terenie wsi składa się z trzech części: pałacowo-parkowej, podwórza gospodarczego oraz osady mieszkalnej. Zespół folwarczny powstał prawdopodobnie pod koniec XIX w., budynki gospodarcze powstały później
- na początku XX w.

Zabudowania dawnego folwarku powstały z końcem XIX i na początku XX w. Usytuowane zostały w pewnej odległości w kierunku południowym od wsi. Dwór znajduje się
w niewielkim oddaleniu od podwórza folwarcznego i połączony jest z nim niewielką ścieżką. Otoczony jest zewsząd okazałym parkiem, a w jego południowej części zlokalizowano sporej wielkości staw - drugi znajduje się na południowy-wschód od podwórza folwarcznego.
Jak się przypuszcza, dwór wzniesiony został prawdopodobnie w latach 1870-71 z inspiracji ówczesnych właścicieli – rodziny Meyer. Projektował go znany w Wielkopolsce kcyński architekt Kazimierz Stabrowski.

Dwór wybudowano w stylu późnoklasycystycznym z wieloma formami architektury włoskiej a nawet angielskiej w typie willowym. Dwór przyjął formę budynku wolno stojącego,
z frontem zwróconym w kierunku zachodnim. Wzniesiony został w północnej części parku. Przed dworem zlokalizowano charakterystyczny podjazd.

(Źródło:  S. Łaniecki, Pałace, dwory i folwarki powiatu nakielskiego, 2005 Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie)
Obiekt prywatny. Strona www.palacrozpetek.pl

TURZYN
Dwór w Turzynie powstał w XIX w. Jest to budynek parterowy (rządcówka)
z dwuspadowym dachem i piętrową facjatką. Na jego osi znajduje się obszerne podwórze gospodarcze
wraz z zabudową. Na terenie zespołu znajdują się m.in. stajnia, ujeżdżalnia kryta, magazyn, suszarnia i spichrz, działalność prowadzi również Muzeum Przyrody i Łowiectwa,
które prowadzi edukację ekologiczno-przyrodniczą (więcej: www.muzeumturzyn.pl).
W sąsiedztwie znajduje się także niewielki park z XIX w., założony prawdopodobnie w tym samym okresie co budowa dworu.

Na obrzeżach parku znajduje się prawie hektarowy staw. Drzewostan parkowy to zaledwie kilkadziesiąt drzew, ze zdecydowaną przewagą 100 letnich dębów oraz lip, jesionów
i klonów. Najstarsze drzewo to jesion wyniosły liczący około 250 lat. Rada Miejska w Kcyni  Uchwałą Nr XXX/292/2012 z dnia 20 grudnia 2012 r. w celu ochrony tworów przyrody
o wyjątkowych walorach przyrodniczych, wyróżniających się cechami osobniczymi, rozmiarami i wiekiem ustanowiła w Turzynie pomnik przyrody zwany Aleją Turzyńską.

Źródło, zdjęcia: materiały gminy
Metropolia Bydgoszcz
Metropolia Bydgoszcz

Stowarzyszenie Metropolia Bydgoszcz. Zapraszamy do współpracy.